Jouw team heeft meer motivatie in zich — jij kan het verschil maken!
Hoe motiveer je een team? Het is een veelgehoorde vraag bij bedrijfsleiders, maar is het wel de juiste? Je kan het motivatie-vlammetje bij werknemers niet aansteken, enkel aanwakkeren.
Wil je een bedrijf waar innovatieve ideeën broeien, waar mensen initiatief tonen, waar jullie KPI’s halen en het fijn werken is? Dan heb je gemotiveerde werknemers nodig. Mensen die met plezier komen werken, die voldoening halen uit hun job en zich betrokken voelen bij de missie van het bedrijf. Maar hoe vang je dat onvangbare? Wie motivatie probeert af te dwingen- met een bonus bijvoorbeeld- bereikt hoogstens een tijdelijk effect.
Om menselijke drijfveren goed te begrijpen, is het belangrijk een onderscheid te maken tussen enerzijds intrinsieke en anderzijds extrinsieke motivatie. Het eerste is plezier en voldoening halen uit de job op zich, het tweede is plezier of voldoening halen uit de beloning of gevolgen van een job, zoals status, arbeidsvoorwaarden of geld.
Beide soorten motivatie krijgen een mens uit de zetel, maar de ene is al duurzamer dan de andere. Denk bijvoorbeeld aan een sportief loopje. De ene loopt voor de adrenaline-kick, de ander wil afvallen of indruk maken op Strava. Wie heeft de meeste kans om een marathon te voltooien? Juist, de eerste.
Het slechte nieuws? Intrinsieke motivatie kan je niet afdwingen. Iemand die energie haalt uit menselijk contact, zal nooit floreren in een job achter de computer. De kans dat een klimaatbewust iemand een passie ontwikkelt bij een producent van plastic verpakking, is klein. Je kan mensen lokken of blij maken met flexibele uren, een pingpongtafel in de cafetaria of een teamuitje naar Parijs. Maar zo’n extrinsieke motivatoren verliezen snel hun glans, en er is altijd wel een ander bedrijf dat nog iets beter belooft.
Drie gouden vragen
Een gedreven team bouw je dus eerst en vooral door het aanwerven van mensen met de juiste intrinsieke motivatie: mensen wiens waarden en interesses matchen met jouw bedrijf en organisatie.
Vervolgens is het de kunst om die motivatie aan te wakkeren, door in te spelen op de waarden en interesses van werknemers.
Hoe identificeer je die waarden en interesses in een sollicitatiegesprek of bij een evaluatie? Met deze vragen krijg je beter inzicht in de motivatie van anderen:
- Wat heb je de laatste maanden bereikt? Waar ben je het meest trots op?
Waar mensen trots op zijn, zegt iets over hun persoonlijke waarden en de zaken waar ze voldoening uit halen. - Wat zou je nog meer willen doen in de toekomst?
Professionele doelen leggen bloot waar groeimogelijkheden liggen. - Wat zijn jouw drempels? Wat staat er in jouw weg?
Vragen over drempels vertellen je wat jouw (potentiële) werknemers demotiveert of frustreert.
Zelfdeterminatietheorie
Intrinsieke motivatie kan je niet pushen. Het is er of het is er niet. Maar als werkgever kan je wel de context creëren die nodig is waarin die motivatie kan groeien en floreren.
Het baanbrekende onderzoek van Amerikaanse psychologen Edward Deci en Richard Ryan (1985, 2000) biedt daarvoor een handige leidraad. Hun Zelfdeterminatietheorie (SDT) toont hoe menselijke motivatie gedreven wordt door drie psychologische basisbehoeften: autonomie, competentie en verbondenheid. Hoe meer aan deze behoeftes is voldaan, hoe meer je intrinsieke motivatie wordt aangewakkerd.
Hoe je dat in de praktijk brengt? Autonomie draait om ruimte laten voor initiatief. Neem een coachende rol aan, delegeer en blijf weg van micromanagen. Zeg medewerkers wat je wil bereiken, maar laat de ‘hoe’ aan hen.
Voed competenties door hen te stimuleren, bijvoorbeeld door hen zelf problemen te laten oplossen of hen een nieuwe uitdaging of verantwoordelijkheid te geven. Bied kansen, laat ruimte voor fouten en bied medewerkers mogelijkheden om bij te leren.
Verbondenheid tenslotte gaat over het gevoel gezien te worden. Geef zorgvuldig feedback, toon oprechte erkenning, neem werknemers mee in een authentiek bedrijfsverhaal en waak over een goede teamdynamiek.
Zuurstof
Intrinsieke motivatie is als een vuurtje. De vonk kan je als bedrijfsleider niet aansteken, die moet er al zijn, maar je kan het vuur wel aanwakkeren door de context te creëren waar elk van jouw teamleden op zijn of haar manier kan floreren.