Waar heb je wel controle over? Een zinnetje dat bedrijven redt

Ask not what a problem will do to you, ask what you can do about the problem. Was John F. Kennedy een ondernemer geweest en geen president, dan was dit zijn credo geweest. Niets biedt zoveel houvast in een onzekere wereld als een proactieve houding.

Een onvoorspelbare macro-economie, politieke instabiliteit, oorlogen binnen en buiten Europa en veranderend consumentengedrag. ‘Het hoofd koel houden’ zou niet misstaan op een olympische spelen voor bedrijfsleiders. Hoe navigeer je als ondernemer tussen die onzekerheden? Er zijn er die zichzelf verliezen in piekeren en slachtofferschap, anderen houden weer strak vast aan denkbeeldige teugels van controle– ‘het waait wel over’.

Het zijn menselijke reacties, maar ze hebben kwalijke gevolgen voor de besluitvorming in bedrijven. Apathisch de schouders ophalen en jezelf vastlopen in een verhaal van ‘de wereld tegen ons’ trekt de moraal naar beneden en fnuikt initiatief, een misplaatst gevoel van onoverwinnelijkheid en overdreven optimisme zorgt dan weer voor een foute inschatting van risico’s.

Wat je wel kan doen

Een onmisbare werknemer die overweegt om te vertrekken, een leverancier die in opspraak komt of een belangrijke klant die besluit om bestellingen te herzien:  wanneer je als ondernemer vaste grond lijkt te verliezen, is het soms moeilijk om het onderscheid te zien tussen de zaken waar je geen vat op hebt en de zaken die je wel kan veranderen. Het voelt alsof je vast zit. Maar er is veel meer mogelijk dan je op het eerste zicht zou denken. De weg uit de crisis begint met een eenvoudige vraag: waar heb je wel controle over?

Heb je schrik dat een werknemer jouw bedrijf zal verlaten? Over de beslissing zelf heb je uiteraard niets te zeggen, maar je hebt wel controle over het welbevinden van je eigen werknemers. Plan feedbackmomenten in, bied mogelijkheden tot ontwikkeling en bevraag actief of ze tevreden zijn met hun job en doorgroeimogelijkheden. Spreid knowhow over het hele team, zodat je niet in de problemen komt als iemand daadwerkelijk kiest voor een carrièrewending.

Vrees je dat een grote klant een jaarlijkse bestelling zal annuleren? De keuze van de klant heb je niet in de hand, maar je kan wel alert blijven voor de noden van jouw klant. Bewaak dat lopende leveringen op tijd gebeuren, zorg dat jullie service op punt staat en blijf inzetten op nieuwe leads.

Vrees je als landbouwer een strenge milieuwetgeving? Dan kan je jezelf nodeloos verliezen in stress. Maar je kan diezelfde energie aanwenden om in te zetten op toekomstbestendige strategieën. Zo kan de keuze voor lokale, klimaatbestendige gewassen ervoor zorgen dat je sowieso minder beroep moet doen op bemesting én wapen je jouw bedrijf in dezelfde beweging tegen extreme weersomstandigheden.

Zelfs bij uitdagingen die grenzen overstijgen, zoals internationale geopolitieke strubbelingen, ben je als bedrijfsleider meer dan een speelbal van het internationale politieke toneel. Doe aan risicospreiding, bouw afhankelijkheid af, zoek nieuwe leveranciers of nieuwe afzetmarkten: je kan altijd actie ondernemen.

Shit will always happen

Wie stappen zet, gaat vooruit. Toegegeven: dat gaat niet altijd in een rechte lijn. Soms is er niet meteen een oplossing, moet je verschillende zaken uitproberen en gaat jouw bedrijf onvermijdelijk door een moeilijke periode. Maar zelfs dan geldt: iets doen is altijd beter dan niets doen. Consequent kiezen voor een proactieve houding, voedt de veerkracht. Mag je eens klagen? Natuurlijk. Maar door vervolgens aan de slag te gaan, blijf je weg van de slachtofferrol, hou je de besluitvorming in jouw bedrijf scherp en train je jezelf en jouw bedrijf in crisismanagement.

Shit will always happen, wordt weleens gezegd. Klopt, maar je kan wel kiezen hoe je ermee omgaat. Over dat stukje heb je altijd controle.